Giữ gìn ngôn ngữ Việt thời hiện đại

Vấn đề sử dụng ngôn từ trong giao tiếp là quyền của mỗi người và cần được tôn trọng, miễn là không vi phạm các chuẩn mực đạo đức xã hội. Do đó, việc tuổi trẻ sử dụng ngôn ngữ  “teen”  không thể nói là xấu, đáng lên án và không liên quan đến việc nhìn nhận, đánh giá về nhân cách con người. Tuy nhiên, dưới góc độ văn hóa mà đặc biệt là công tác giáo dục cho giới trẻ về việc phát huy nét đẹp của tiếng Việt, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, thiết nghĩ cần lắm một sự trao đổi nghiêm túc.

Là những con người Việt Nam, chúng ta có quyền tự hào và ngợi ca về tính đa dạng, phong phú, giàu có và đặc sắc của tiếng Việt. Hơn ai hết, giới trẻ chính là đại diện cho tầng lớp trí thức tương lai, là những người nắm giữ và có bổn phận nâng niu, nuôi dưỡng và phát triển mạch nguồn này, để nó không bị mai một mà ngày càng hoàn thiện hơn, tinh tế hơn.

Nhìn vào thực tế có thể thấy, giới trẻ chưa làm được. Hằng ngày, cái ngôn ngữ”teen” vẫn được đều đặn sử dụng hết sức phổ biến, tiếng Việt vốn đẹp, trong sáng vẫn bị “sáng tạo” một cách tùy tiện. Đặc biệt là những người làm giáo dục có lý do để ái ngại và lo lắng về vấn đề này. Có lẽ phải làm ngay một “cuộc cách mạng” để thay đổi, cải tổ. Sứ mạng này thuộc về đội ngũ sư phạm, các bậc phụ huynh và hơn hết là ở chính nhận thức của bản thân các em.

PK

SÁM HỐI

Tôi không muốn nói đến vấn đề tôn giáo.

Nhưng lòng bổng thấy uất hận khi 6 công an Bắc Giang liên quan tới vụ án oan sai ngất trời không có chút ăn năn gì khi cùng nhau viết bản tường trình với cam kết “không có ép cung”.

Việc có ép cung hay không, rồi đây pháp luật sẽ làm rõ.

Nhưng con người ai cũng có những linh cảm và mường tượng một sự việc. Nếu sự linh cảm này phần đông đều hướng tới một điểm chung nào đó thì coi như linh cảm đó là đúng.

Đa phần bạn đọc linh cảm ông chấn bị ép cung và bị tra tấn trong những ngày bị tạm giam, cũng như ông đã được dạy cách thực hành gây án để nhận tội một cách thuyết phục.

Xã hội đang ủng hộ ông Chấn, và lên án bọn bất nhân.

Nhưng chúng ta phải thông cảm một điều: vì không còn là con người nữa nên những bọn muốn đi lên bằng xương máu và tủi nhục của người khác không bào giờ còn tính "nhân" ở trong con người của họ. Vì vậy sám hối đối với chúng là một sự xa xỉ lớn.

Có thể rồi đây chúng sẽ thoát khỏi bàn tay trừng trị của pháp luật, nhưng trời xanh lồng lộng sẽ tính sổ chúng và hậu duệ. Chạy đâu cho thoát luật nhân quả.

PVH

BIẾT ĐẾN KHI NÀO

            Sáng nay, khi vừa dắt xe ra khỏi quán ăn sáng. Tôi chứng kiến một vụ va quệt nhỏ trên đường Phan Đình Phùng, vụ va quệt xảy ra giữa một chị đi đường và một anh công an phường đang làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn giao thông được phát động trong tháng tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Va quệt tuy là nhỏ, chẳng có ai bị xây xát mà cũng chẳng hư hỏng gì về cả hai phía. Nhưng, khi vừa dựng xe lên anh công an đã quát: "Đi đứng kiểu gì lạ vậy", chị gái kia thì chỉ đứng yên không nói tự động dắt xe lên giữa sự chứng kiến của nhiều người đi đường, bà con xung quanh và các đồng nghiệp của anh công an đó. Từ sau lưng tôi, chị bán quán ăn thốt lên một câu: "Tông ai không tông mà lại tông vào công an".

            Tại vì tôi đứng cách chỗ hai chiếc xe va quệt khoảng 15m, nên chứng kiến hoàn toàn sự việc diễn ra. Theo quan điểm khách quan của tôi, vụ việc trên không ai đúng mà cũng không ai sai, đó là do xui xẻo chứ chẳng ai muốn tai nạn giao thông đến mình cả. Nhưng thấy cách cư xử của anh công an thì có vẻ không được đúng đắn cho lắm, hay là vì anh ta làm công an nên có quyền quát mắng người dân. BIẾT ĐẾN KHI NÀO sẽ không còn những hình ảnh phản cảm như vậy và BIẾT ĐẾN KHI NÀO chị bán quán ăn thốt lên câu: "TÔNG AI KHÔNG TÔNG MÀ LẠI TÔNG VÀO NGƯỜI DÂN" !!!

DT

NIỀM HY VỌNG CỦA BỐ MẸ

  

Hiện nay, 10 đứa trẻ con ra đường hỏi đứa nào cũng là học sinh giỏi, có giấy khen hẳn hoi. Đứa nào học không giỏi là bản thân nó rồi bố mẹ cất mặt lên không nổi, không dám nhìn người khác. Cũng vì vậy mà thừa thầy thiếu thợ.

Trẻ con bây giờ học thêm nhiều lắm. Lớp 1 ngoài học ở trường cả ngày tối lại đi học thêm, lại còn các môn văn thể mỹ nữa chứ. Chẳng biết thời gian đâu để cho chúng nghỉ ngơi. Có lẽ cũng như người lớn, thèm một chủ nhật bình yên, tha hồ chạy nhảy thỏa thích.

Bài văn tả con heo bọn trẻ tả rất hay nhưng biết mấy đứa đã được nhìn thấy con heo ngoài đời thực  để có những cảm xúc thật khác nhau về những chú heo nghộ nghĩnh ấy. Mà thời gian còn đâu để cho chúng suy nghĩ vẩn vơ rồi thỏa sức sáng tạo nữa. Như một thứ trái cây chín ép, liệu vị ngọt và hương thơm có bền lâu?

Sinh con ra - vào phút giây thiêng liêng nhìn thấy hình hài nhỏ xíu ấy – bố mẹ nào cũng thầm mong con mình mạnh khỏe đầy đủ là mừng rồi – vậy mà chỉ sau 5 - 6 năm ai cũng mong con trở thành ông này bà nọ. Liệu mấy ai còn nhớ đến mong ước ngày xưa của chính mình?

Con cái là một chủ thể - không phải là công cụ để bố mẹ thực hiện ước mơ mà bản thân mình không thể đạt được. Cuộc sống vốn dĩ đầy áp lực xin đừng tạo thêm áp lực cho trẻ nữa.

A.D

BÀI HỌC TỪ PHẨU THUẬT THẪM MỸ

Phẩu thuật thẩm mỹ được xem như là một trào lưu làm đẹp của hầu hết các chị em phụ nữ hiện đại. Các sao làm đẹp để được nổi tiếng hơn, xuất hiện lộng lẫy hơn trước công chúng, sinh viên làm đẹp để dễ dàng xin được một công việc tốt và thu nhập cao sau khi ra trường, các bạn gái làm đẹp để có thể tự tin, lựa chọn  một người bạn trai hoàn hảo, những người vợ làm đẹp để níu giữ tình cảm, hâm nóng tình yêu với người chồng của mình… Bất kể vì nhiều mục đích khác nhau thì phẫu thuật thẩm mỹ được xem như là phương thức cứu cánh hiệu quả nhất. Dung nhan, sắc vóc không chỉ giúp phái đẹp tạo được ấn tượng với người đối diện, nó còn là một yếu tố quan trọng giúp họ thành công trong công việc cũng như trong cuộc sống và nó được xem như giấy thông hành của phái đẹp. Đã có rất nhiều ý kiến xung quanh vấn đề này lợi cũng có mà hại cũng không ít. Theo cá nhân, tôi không phủ nhận phẫu thuật thẩm mỹ là hoàn toàn xấu, thẩm mỹ giúp mình đẹp hơn trong mắt mọi người, giúp lấy lại sự tự tin và thành công trong cuộc sống thì tại sao không nhỉ? Tuy nhiên, cái gì cũng có sự hai mặt của nó, ông bà ta từng có câu” tốt gỗ hơn tốt nước sơn”, có được gương mặt đẹp thì cũng cần đi kèm một tâm hồn đẹp và trên hết là biết dừng lại đúng lúc. Một gương mặt đẹp chưa phải là một thước đo duy nhất để đánh giá cái đẹp, mà cái đẹp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như gu thẩm mỹ khi lựa chọn, kết hợp quần áo và cách trang điểm sao cho phù hợp…Những người phụ nữ thông minh nên biết cách làm thế nào để được tỏa sáng trong mọi hoàn cảnh mà không cần quá lạm dụng hoàn toàn vào thẩm mỹ.

Đã gọi là trào lưu thì chỉ là nhất thời, có người thì chạy theo mốt  sửa mũi S line, sửa cằm V line. Là phụ nữ ta có quyền làm đẹp tuy nhiên làm đẹp thế nào cho phù hợp với gương mặt mình, con người mình , đừng quá chạy theo trào lưu mà lạm dụng quá đà để cuối cùng xảy ra những biến chứng sau phẫu thuật và nghiêm trọng hơn là nguy hiểm đến tính mạng của mình. Hãy xem vụ việc cơ sở phẫu thuật thẩm mỹ Cát Tường gần đây như là một bài học cảnh tỉnh cho các chị em: Hãy biết điều tiết bản thân và tỉnh táo trong mọi trường hợp để không phải trở thành những nạn nhân của dao kéo, nghiêm trọng hơn là để lại những hậu quả đáng tiếc khó lường xảy đến với bản thân mình.

Ngọc Thủy

CẢNH CHỢ CHIỀU MÙA ĐÔNG

Mặt trời đã bắt đầu lặng xuống dần sau rặng tre bên cạnh đường làng. Nhưng sự kiện ấy chẳng là mối quan tâm của một số người ở nơi đây khi mà họ chưa bán được hết hàng. Một góc nhỏ bên cạnh dòng sông nhỏ chảy xiết những người dân trong làng tụ họp chợ chiều ở đó. Mỗi người tự chọn cho mình một góc thích hợp để bày biện những món hàng mà mình muốn bán. 

Nhìn xa xa bên cạnh chiếc cầu làm bằng xi măng đã cũ kỹ. Nhìn thấy bà Hương ở cạnh nhà tôi đầu trùm khăn, chân mang đôi tất đã cũ, thỉnh thoảng lại thấy hai tay bà cứ liên tục xoa xoa vào nhau cho bớt cái lạnh lẽo. Trước mặt bà là một mớ rau diếp cá và khoai lang được bà hái sau vườn từ đầu giờ chiều. Rau bà trồng theo tôi thẩm định là rất đạt tiêu chuẩn. Bà chỉ chăm sóc vườn rau của mình bằng nguồn nước được lấy từ cái hồ bên cạnh nhà bà.

 Liếc qua kế bên bà Hương là chị Lan vừa í ới mời khách mua hàng, buồn cho chị vì từ khi sớm đến giờ chưa bán được mớ cá nào. Những mớ cá ấy do chồng chị mới đi rớ được trên những dòng sông và cánh đồng quê này. Nhìn thấy con cá nào đều cũng rất tươi ngon còn vùng vẫy. Sẵn chiều nay mẹ sai tôi đi chợ để về nấu cơm tối, nên tôi liền mua ủng hộ chị Lan một mớ cá mở hàng, với hy vọng khi bán cho tôi xong chị sẽ nhanh bán hết những mớ cá còn lại cho những người khác. Để còn kịp về chăm sóc hai con nhỏ đang ở nhà với ông bà nội.

Đi khắp chợ nhìn người nào cũng quen, cũng là hàng xóm bà con của mình. Những mặt hàng rau củ quả bán ở đây vừa ngon lại vừa rẻ, toàn những thứ mà chỉ đặc biệt nơi đây mới có nơi khác khó mà có được hoặc có được cũng không ngon bằng. Chợ bắt đầu họp khi trời còn nắng khoảng 3 giờ chiều, người nào may mắn thì bán hết sớm về tranh thủ chăm lo cho gia đình còn những người còn lại chưa bán được hàng thì lo đấu tranh đến tận giây phút cuối cùng. Ở nơi đây, giữa những con người với nhau sống rất chân tình, ngày nào họ cũng gặp nhau chập trở thành thân tình như chị em. Bởi vậy ở bất kỳ thời điểm nào, dù họ có bán được hàng được hay chưa được hàng nhưng họ vẫn cười nói với nhau rất là rôm rả, có khi có những lời động viên nhau, rồi bất ngờ hơn là khi mời hàng giùm nhau nữa. Là vậy đó mọi người, không có sự canh tranh ganh tị đấu đá lẫn nhau.

Vào những ngày trời mưa to dầm dề cả ngày, cộng thêm những đợt lạnh tê tái chân tay nhưng họ vẫn vậy vẫn đều đặn họp chợ, không có bất kỳ người nào nghỉ ở nhà cả. Họ chỉ nghỉ khi con cái họ đau ốm. Họ vẫn đầu đội nón, người mặc áo mưa tay nách rổ đem đi bán. Họ không thể không di, khi gánh nặng gia dình chồng con đang đè nặng lên vai họ.

 Nói đến chợ chiều thì không thể bỏ sót những gánh hàng ăn ngon tuyệt. Vừa bước đến giữa chợ là đã ngửi được mùi thơm thoang thoảng của mùi nước hến. Pha thêm mùi nước mắm của quán bán bánh bèo nậm lọc ở kế bên. Rồi nhìn qua quán chè bà Mân nổi tiếng bán chè ngon ở nơi đây, quán chè của bà có đủ loại chè, phải hơn chục loại chè bày biện trong các xoong nằm trên bàn. Trong các món chè mà bà bán tôi tâm đắc nhất món chè sen với chè đậu ván.

Cảnh chợ chiều ở quê là vậy đó, luôn mộc mạc thân thương. Nếu các bạn ở xa quê, hãy thử một lần về thăm quê rồi đi chợ chiều. Các bạn sẽ thấy rất thú vị và càng yêu thương quê hương mình hơn.

TN

MẸ NẶNG GÁNH ĐÔI VAI GẦY

“Lặn lội thân cò khi quảng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông”

Đó là hai câu thờ mà nhà thơ tú Xương muốn bày tỏ tình cảm thấu hiểu của mình đối với vợ hiền. Với tấm thân gầy guộc, yếu đuối, người vợ tảo tần, lặn lội từ sáng sớm tinh mơ để buôn bán kiếm sống mưu sinh. Đó cũng chính là hình ảnh người phụ nữ Việt Nam từ ngàn đời nay. Với đôi quang gánh nặng, gánh theo bao nắng mưa cuộc đời tần tảo, nhọc nhằng, để đổi lấy cái ăn, cái mặc cho chồng, con.

Người phụ nữ trên khắp đất nước Việt Nam từ Bắc vào Nam, từ Miền ngược đến Miền xuôi, từ vùng đất phì nhiêu, trù phú đến vùng đất cát trắng nóng bỏng, đất cằn sỏi đá, đôi quang gánh nặng ngày qua ngày vẫn theo người phụ nữ Việt Nam đi qua bao nắng mưa, tảo tần trong kiếp sống mưu sinh.

Người phụ nữ Việt Nam không chỉ chịu thương, chịu khó mà còn chịu thiệt thòi. Trong xã hội ngày nay, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng cao, nó càng làm cho người phụ nữ - người mẹ - người vợ càng nhọc nhằng hơn trong một xã hội mọi người luôn chạy đua về nhu cầu vật chất. Ngày xưa ăn no mặc ấm là đủ, nhưng ngày nay phải ăn ngon mặc đẹp. Trước thực trạng nhu cầu con người về vật chất không ngừng tăng cao như vậy, thì đôi quang gánh nặng lại đè lên vai nhỏ bé người mẹ của những gia đình có hoàn cảnh khó khăn càng nặng nề hơn, chông gai hơn, tần tảo ngày đêm mong sao con mình thoát được đói nghèo, được ăn ngon mặc đẹp, để khỏi thua thiệt với bạn bè, để không chịu số phận thiệt thòi như mẹ nó.

Chỉ có người mẹ mới vì con, mong con mình được hạnh phúc, không so hơn tính thiệt, quên cả bản thân mình: Mẹ nuôi con biển hồ lai láng, con nuôi mẹ kể tháng kể ngày. Có ai thấu hiểu lòng mẹ chăng!

H.S