Thực phẩm là nguồn cung cấp các
chất dinh dưỡng cho cơ thể nhưng nếu thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn
thì lại có thể là nguồn gây bệnh. Thực phẩm có thể gây bệnh ở nhiều khâu từ sản
xuất đến vận chuyển, bảo quản, chế biến, nấu ăn và cách ăn.
Ðại bộ phận thực phẩm dùng trong
bữa ăn hàng ngày ở nước ta đều sản xuất ở nông thôn: gạo, ngô, khoai, thịt, cá,
trứng, đậu, lạc, vừng, rau, củ, quả… Gần đây một phần do cơ chế thị trường,
nhiều người chạy theo lợi nhuận, lợi dụng tình hình công tác kiểm tra còn lỏng
lẻo hoặc cũng có thể do thiếu thông tin, thiếu hiểu biết, do "điếc không
sợ súng", do thói quen làm bừa làm ẩu nên nhiều người đã không chấp hành
những quy định về sử dụng hoá chất trừ sâu, sử dụng các chất kích thích tăng
trưởng, các hoá chất bảo quản thực phẩm, các phụ gia cho thêm vào thực phẩm để
tăng thêm mầu sắc, mùi vị hấp dẫn của các món ăn.
Các hoá chất này hoặc là các chất
độc không được phép sử dụng hoặc dùng quá liều lượng cho phép nên đã gây ngộ
độc cấp tính, gây đau bụng đi lỏng, có trường hợp tử vong hoặc mỗi ngày tích
luỹ lại một ít ở trong cơ thể gây ngộ độc kéo dài, gây ung thư.
Bên cạnh những ngộ độc do hoá
chất kể trên, còn nhiều vụ ngộ độc khác thường xảy ra vào mùa hè do thực phẩm
nhất là thịt bị nhiễm vi sinh vật: thịt súc vật ốm, chết, thịt băm, thái rồi
không nấu ngay, nấu rồi không ăn ngay để trong điều kiện mất vệ sinh, thời tiết
nóng rất thuận lợi cho vi sinh vật gây bệnh phát triển.
Một nguyên nhân quan trọng nữa là
tay những người nấu và chế biến thức ăn không được sạch, có mụn nhọt và vi
trùng ở các mụn nhọt này gây ô nhiễm thức ăn và gây ra các bệnh ngộ độc thức
ãn. Thời gian ủ bệnh có thể từ vài giờ ðến 1-2 ngày sau khi ăn phải thức ăn
nhiễm khuẩn. Thoạt đầu người bệnh thấy nhức đầu, mỏi mệt, buồn nôn. Sau đó nôn
mửa, đau bụng, đại tiện lỏng nhiều lần, sốt trên dưới 39 độ C. Những trường hợp
nặng người bệnh bị nôn mửa và tiêu chảy nhiều, bị mất nước, trụy tim mạch, hạ
huyết áp, có thể dẫn đến tử vong.
Ðể đề phòng các hậu quả xấu nói
trên, cần thực hiện các yêu cầu sau đây về vệ sinh an toàn thực phẩm
Các gia đình ở nông thôn không
sản xuất, đưa bán ra thị trường những thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn
thực phẩm. Chính quyền các cấp đặc biệt là chính quyền xã cần vận động nhân dân
sản xuất – trước mắt là rau ăn - đảm bảo không bón quá nhiều phân đạm, không
phun quá nhiều hoá chất trừ sâu, không tưới phân tươi, rau bán cũng như rau
trồng để nhà ăn, đảm bảo an toàn như nhau.
Giáo dục nhân dân - đặc biệt là
các bà nội trợ – những kiến thức và kỹ thuật chọn các loại thực phẩm có giá trị
dinh dưỡng, giá cả phải chăng, bảo đảm vệ sinh an toàn. Chú ý chọn các loại rau
quả tươi, thịt, cá tươi, trứng tươi, đậu lạc không bị mốc, chú ý thời hạn sử
dụng khi mua các thực phẩm chế biến sẵn hoặc đóng hộp.
Dùng nước sạch, an toàn để chế
biến thức ăn, đồ uống và rửa dụng cụ. Các đồ dùng để nấu nướng và ăn uống phải
đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, không dùng khăn ẩm mốc nhờn mỡ để lau khô bát đũa.
Nấu chín kỹ thực phẩm thịt, cá,
dễ bị ô nhiễm bởi vi sinh vật gây bệnh và ăn ngay sau khi nấu. Thức ăn nấu chín
không ăn ngay để quá 4 giờ và nhất là để cách đêm nhất thiết phải đun nấu chín
lại.
Không để lẫn thực phẩm chín với
thực phẩm sống khi bảo quản – không dùng thớt thái thịt chín với thớt thái thịt
sống. Thịt chín để ăn ngay và thịt sống phải qua nấu nướng.
Giữ gìn vệ sinh cá nhân người nấu
ăn
- Rửa tay kỹ bằng xà phòng và
nước sạch khi bắt tay vào chế biến nấu ăn. Cắt ngắn móng tay, không dùng tay để
bốc và chia thức ăn.
- Không tham gia chế biến thực
phẩm hoặc phục vụ ăn uống khi đang bị đau bụng, tiêu chảy, sốt, nôn, nhiễm
trùng ngoài da hoặc các bệnh lây truyền khác. Giữ gìn vệ sinh nơi ăn uống và
chế biến thực phẩm
- Giữ gìn về sinh môi trường nơi
ăn và chế biến thực phẩm: xa khu chăn nuôi gia súc, nhà vệ sinh, bãi rác thải,
cống rãnh ô nhiễm.
- Nơi ăn sạch sẽ thoáng mát, có
bàn ăn cao tránh bụi bẩn, thức ãn bầy sẵn có lồng bàn che đậy phòng ruồi nhặng.
- Phải có đủ nước sạch, có vòi
nước, rửa tay trước khi ăn.
Giữ gìn vệ sinh khi ăn uống: Món
ăn đã được nấu nướng ngon lành, sạch sẽ, an toàn đưa đến người ăn. Người ăn
phải đảm bảo không gây bệnh nơi bàn tay bẩn, bát đũa ăn không sạch, ãn uống vô
độ, ăn quá nhiều gây bội thực, uống rượu bia quá nhiều gây cảnh say rượu nói
bậy, nôn mửa mất vệ sinh và thiếu văn hoá.
Bữa ăn hợp lý, đảm bảo vệ sinh an
toàn, mọi người trong gia đình chú ý thực hiện các điều đơn giản về vệ sinh an
toàn thực phẩm nói trên để bữa ăn không là nguồn gây bệnh mà sẽ là nguồn sức
khoẻ, nguồn vui và hạnh phúc hàng ngày ở các gia đình.
K.L
.jpeg)
+-+Copy.jpeg)
