ĐẦU XUÂN CẢM NHẬN...

Xã hội ta hiện nay, của cải vật chất đã đạt tới sự sung túc nhất trong suốt cả chiều dài lịch sử dân tộc.

Nếu lấy tổng của cải chia đều cho người dân thì chắc chắn dân ta ai cũng đủ ăn, đủ mặc, có nhà cửa để sống, con cái được học hành, đời sống chan hòa hạnh phúc.

Nhưng lẽ đời không bao giờ dễ dàng như ta tưởng, sự bất bình đẳng luôn xảy ra và đó là nguyên nhân để các cảnh tượng dư thừa và thiếu thốn luôn tồn tại song hành trong cuộc sống thường nhật.

Căn biệt thự nguy nga của một đại gia đối lập với căn nhà tồi tàn của người dân khu ổ chuột.

Chiếc du thuyền của một cự phú đối lập với bàn chân không guốc dép của một nông dân vùng núi.

Bụng bia của một quan chức đối lập với tấm thân xanh xao do thiếu ăn của em bé vùng quê.

Các cuộc liên hoan lễ hội hoành tráng trên khắp nước đối lập với hoàn cảnh các em vùng xa sống trong các căn nhà lụp xụp phải bẫy chuột để cải tạo bữa ăn hàng ngày.

So với hai mươi năm trước, đời sống của người dân nay đã được cải thiện đáng kể, tuy nhiên sự thiếu thốn và dư thừa vẫn tồn tại khắp nơi.

Làm sao để giảm được những hình ảnh đối lập này?

PVH

Có phải đã đến lúc chúng ta phải chấp nhận chậm tiến 22 năm nữa để xây dựng lại hệ thống giáo dục, tức là bắt đầu lại từ việc dạy lớp một, để 22 năm sau có một thế hệ hoàn toàn đủ sức gánh vác điều hành nền kinh tế, sánh ngang các nước trong khu vực và vươn ra thế giới?. Câu hỏi này gần đây được các học giả và các nhà giáo dục ở Việt Nam đề cập thường xuyên trên các diễn đàn và báo chí.

Ngày xưa, với trình độ dân trí và thông tin lạc hậu, Nhật Bản sau cuộc cách mạng Duy Tân - do Minh Trị Thiên Hoàng khởi xướng, cũng chỉ mất từng đó năm để đưa Nhật thành một nước có kỹ nghệ phát triển nhất Á châu. Thế thì với điều kiện thông tin và cơ sở vật chất hiện nay, Việt Nam có thể rút ngắn được thời gian học hỏi thế giới bên ngoài với thời gian ngắn hơn thế. Cái quan trọng nhất là chúng ta có quyết tâm không?, cơ quan nào sẽ ra quyết sách thay máu toàn bộ nền giáo dục này?...

Nếu không có nên giáo dục mới, đào tạo ra những con người mới theo chuẩn quốc tế, thì không những nền văn hóa, sức mạnh chính trị của ta mãi còn đi sau xứ người, nên kinh tế nước ta chắc chắn sẽ càng tụt hậu với thế giới - mà chúng ta không đáng phải như thế!

Vậy ai có thể kêu gọi để nhà nước thấy nguy cơ để rồi phải mạnh dạn thay đổi?. Chắc chắn phải là số đông người dân, được dẫn đầu và cổ võ bởi những gương mặt thanh liêm, có tài trí và sức lôi cuốn quần chúng, biết  cách để đối thoại và thuyết phục chính quyền. Hiện nay ở Việt nam thiếu những nhân vật đại diện công dân thực chất như vậy, suy ra ta đã chậm hơn Miến Điện rồi.

Nhận định như vậy để thấy là tình hình kinh tế của đất nước cũng giống như tình hình xã hội...không có mấy sáng sủa trong tương lai gần.

Vậy nếu  chấp nhận đổi mới giáo dục thì chúng ta phải bắt đầu từ đâu, và quyết định phải đổi mới như thế nào? Ai sẽ lãnh trách nhiệm?...

Nhiều câu hỏi không dễ trả lời ngay được trước thềm năm mới!

PVH

GIÁ TRỊ TINH THẦN-LIỀU THUỐC QUÍ MỪNG NĂM MỚI

Giá trị tinh thần có nhiều thứ, tùy theo khuynh hướng, đạo lý và niềm tin mà mỗi người lựa chọn.

Trong bài viết của Nguyễn Ngọc Bích trên số báo xuân Thời Báo Kinh tế Sài gòn (số 6&7) với tựa đề "San sẻ & Cô độc", những giá trị phổ biến đã được trích lại như dưới đây:

Ba điều làm nên giá trị một con người là: siêng năng, chân thành và thành đạt.

Ba thứ có giá trị nhất  trong đời là: tình yêu, lòng tự tin và bè bạn.

Ba điều trong đời không được đánh mất là:  sự thanh thản, hy vọng và lòng trung thực.

Ba điều làm hư hỏng một con người là: rượu, lòng tự cao và sự giận dữ.

Ba thứ trên đời không bao giờ bền vững là:  giấc mơ, thành công và tài sản.

PVH

LẠM PHÁT & GIẢM PHÁT

Một số bài viết trước đây đã có bàn về lạm phát và giảm phát. Nay xin đề cập đến tình hình của năm 2013.

Mới tháng 1 mà CPI đã tăng 1,25% so với tháng 12, hơn 7,7% so với tháng 1 năm 2012. Với đà này, nếu không có biện pháp mạnh thì lạm phát 2013 sẽ cao hơn năm 2012.

Tất nhiên, do thời điểm tháng 1 là cận tết nguyên đán, rồi đến tháng 2 là tết, nên vật giá sẽ gia tăng. Nó như một người đang sốt cao, người rất nóng, nhưng sau khi cắt sốt thì trong người cảm thấy rất lạnh. Nền kinh tế cũng vậy, sau khi "cắt" được sốt "lạm phát" thì nền kinh tế dễ đi vào "giảm phát".

Giảm phát có nguyên do từ kinh tế bị đình trệ, công ăn việc làm giảm, đầu tư xã hội giảm, nguồn lực quốc gia không được sử dụng có hiệu quả...

Nếu cắt lạm phát có thể tiến hành trong 1 năm, thậm chí vài quí, nhưng để thoát khỏi giảm phát - theo các nhà kinh tế- thì phải mất ít nhất 3 năm.

Nền kinh tế VN có thể đang mắc một căn bệnh có nguồn gốc "lạm phát & giảm phát" song hành. Theo y học, phải chăng đó là bệnh "sốt rét".

Nếu đã tìm được bệnh thì phải có thuốc đặc hiệu để chửa trị. Nếu vậy hy vọng nền kinh tế VN năm 2013 sẽ có khởi sắc bởi lẽ sẽ có chính sách đặc biệt để đối phó đồng thời với lạm và giảm phát.

Hy vọng! Hy vọng!

PVH

Sắc mai vàng , sắc đào hồng tươi

Nhắc đến cành mai vàng, cành đào tươi là ai cũng nghĩ đến Tết đến Xuân sang. Cành mai được chọn biểu tượng mùa xuân cho miền Nam thì cành đào được vinh dự chọn làm biểu tượng xuân của miền Bắc. Nếu hoa mai biểu trưng cho sự tinh khiết, trong sáng giống như ánh mắt long lanh của cô gái trong ánh nắng ban mai của tiết trời miền Nam .Thì hoa đào sẽ biểu trưng cho sự quyến rũ, quý phái giống như khuôn mặt của một cô gái được che phủ bởi một tấm khăn voan mỏng tạo sự huyền bí. Mai vàng , đào tươi không chỉ tượng trưng cho nếp sống văn hóa lâu đời của nhân dân ta mà hai loài hoa này đều là những loài ha gắn liền với truyền thống dân tộc.

Cây mai vốn là một loại cây rừng. Ngày xưa, khi đi khai khẩn đất phương nam, ông cha ta tìm thấy một loại hoa rừng cũng có năm cánh, cũng nở vào dịp Tết như hoa đào nên đem về nhà chưng để tưởng nhớ về cái Tết nơi quê nhà. Từ đó, chưng hoa mai đã trở thành phong tục ngày Tết của mỗi gia đình miền Nam. Sự rực rỡ của màu hoa mai đang nở rộ trong ba ngày Tết thêm lá non nẩy lộc tươi mát mới là điềm thịnh vượng, phát lộc, phát tài và nó còn bao hàm ý nghĩa của sự hạnh phúc hay sung túc cho gia đình hay cho một đoàn thể hay một tổ chức thương mại nào đó nhân dịp đầu năm, khởi sự cho một chu kỳ mới của con người. Người người làm ăn phát đạt sung mãn của năm mới đang đến với xa hội nói chung. 

Còn cành đào , là loại cây có xuất xứ từ Trung Quốc nên có một truyền thuyết xa xưa kể lại rằng: “Ngày xưa, ở phía Đông núi Sóc Sơn, có một cây hoa đào mọc đã lâu đời. Cành lá đào sum suê, to lớn khác thường, bóng rậm che phủ cả một vùng rộng.Có hai vị thần tên là Trà và Uất Lũy trú ngụ ở trên cây hoa đào khổng lồ này, tỏa rộng uy quyền che chở cho dân chúng khắp vùng. Quỷ dữ hay ma quái nào bén mảng lui đến ắt khó mà tránh khỏi sự trừng phạt của 2 vị thần linh.Ma quỷ rất khiếp sợ uy vũ sấm sét của hai vị thần, đến nỗi sợ luôn cả cây đào. Chỉ cần trông thấy cành hoa đào là bỏ chạy xa bay. Đến ngày cuối năm, cũng như các thần khác, hai thần Trà và Uất Lũy phải lên thiên đình chầu Ngọc Hoàng.Trong mấy ngày Tết, 2 thần vắng mặt ở trần gian, ma quỷ hoành hành, tác oai tác quái. Để ma quỷ khỏi quấy phá, dân chúng đã đi bẻ cành hoa đào về cắm trong lọ, nhỡ ai không bẻ được cành đào thì lấy giấy hồng điều vẽ hình 2 vị thần linh dán ở cột trước nhà, để xua đuổi ma quỷ.”Từ đó, hàng năm, cứ mỗi dịp Tết đến, mọi nhà đều cố gắng đi bẻ cành hoa đào về cắm trong nhà trừ ma quỷ.

Mỗi loài hoa mang cho mình 1 sắc đẹp riêng và một ý nghĩa tượng trưng cho sự như may mắn, giàu sang, thịnh vượng.... Vì vậy, mỗi vùng miền, mỗi nền văn hóa có cách riêng thưởng hoa trong dịp tết, đầu năm mới.

P.K

ĐẢM BẢO SỨC KHỎE NGÀY TẾT

  

Khi cuộc sống ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày được nâng cao thì nhu cầu vui chơi giải trí là một nhu cầu không thể thiếu đối với đại đa số người dân hiện nay. Tết Nguyên đán đang đến rất gần, đây là dịp để cho người người, nhà nhà sum họp bên nhau sau những tháng ngày làm việc, học tập vất vả. Và để đón một cái Tết thật vui tươi và đầm ấm thì mỗi chúng ta đều phải giữ cho mình một tình thần sảng khoải, một sức khỏe thật tốt. Nếu không làm được điều này thì chắc chắn bạn sẽ không có một cái Tết vui tươi, trọn vẹn cùng với gia đình và người thân.

Trong những ngày Tết đến xuân về thì có một thứ đồ uống không thể thiếu trong mỗi gia đình chúng ta đó là đồ uống có cồn. Đây là thứ đồ uống mà được rất nhiều người Việt Nam xem như là một người bạn thân trong những bàn tiệc. Trong dịp Tết, người ta thường dùng những đồ uống có cồn để nâng ly chúc nhau sức khỏe trong năm mới, chúc cho một năm mới có được những công việc tốt lành… Ngoài việc dùng để chúc nhau trong năm mới thì đồ uống có cồn cũng không thể thiếu trong những tiệc nhậu của những nhóm bạn trẻ sau những tháng ngày xa cách. Và để đón những ngày Tết thật vui tươi thì mỗi chúng ta cần phải biết hạn chế thứ đồ uống này một cách tối đa để những điều đáng tiếc không xảy ra trong dịp Tết đến xuân về.

Nếu trong dịp tết đến xuân về, các bạn không may bi say do những đồ uống có cồn thì các bạn hãy làm theo một trong những mẹo nhỏ dưới đây, những mẹo nhỏ này sẽ giúp các bạn nhanh chóng vượt qua cơn say để tiếp tục đón những ngày Tết vui tươi cùng với bạn bè và người thân.

+ Lấy 1000g củ cải trắng, ép nhỏ lấy nước, chia làm 2 lần để uống.

+ Lấy một khúc mía, gọt vỏ, lấy nước để uống.

+ Lấy từ 3 đến 5 quả cam tươi bóc vỏ ép thành nước để uống.

+ Quả lê gọt vỏ ăn trực tiếp hoặc say nước để uống.

+ Uống một lượng thích hợp nước trà đường có thể hóa giải nồng độ cồn trong máu đồng thời đẩy nhanh bài tiết.

+  Lấy một cốc nước ấm cho vào một ít muối uống trực tiếp.

+ Thái một củ gừng tươi khoảng 60 gram thành từng lát mỏng, sau đó đem sắc nước uống. Vị gừng nóng có tác dụng chống say rượu, vị gừng làm cho các mạch máu lưu thông tốt hơn, từ đó hóa giải nhanh các chất cồn trong cơ thể.

I.H

MẤT CÂN BẰNG GIỚI TÍNH - KHÔNG DỪNG LẠI Ở MỨC BÁO ĐỘNG

Thực tế hiện nay, bình đẳng giữa vợ và chồng, giữa nam và nữ vẫn còn bất cập. Sự phân biệt, đối xử về giới dẫn đến hệ lụy là tình trạng “nam thừa nữ thiếu” -  mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS). Vấn đề này không chỉ diễn ra ở một quốc gia mà còn có tính toàn cầu, vì vậy không chỉ dừng lại ở mức báo động…

THỰC TRẠNG

Theo tự nhiên, tỷ số giới tính khi sinh là 103-106 bé trai/100 bé gái. Mất cân bằng giới tính khi sinh là số bé trai sinh ra lớn hơn 107/100 bé gái. Ở nước ta MCBGTKS xảy ra từ năm 2006 (109 trai/100 gái) nhưng tốc độ tăng rất nhanh; 9 tháng đầu năm 2012, tỷ số giới tính khi sinh là 112,6 bé trai/100 gái. MCBGTKS ở Việt Nam diễn ra muộn so với nhiều nước khác trên thế giới nhưng nó được ví như “cơn lũ” bởi tốc độ gia tăng nhanh.

Tại Tiền Giang trong 5 năm gần đây, tỷ số giới tính khi sinh từ 110-117 bé trai/100 bé gái, tức là đã ở trên mức bình quân của cả nước; 9 tháng đầu năm 2012, tỷ số giới tính khi sinh là 113,6 trai/100 gái.

Điều đáng lo ngại là tình trạng MCBGTKS đang diễn ra trong bối cảnh nhiều nước trong khu vực như Hàn Quốc, Trung Quốc phải “nhập khẩu” cô dâu từ Việt Nam, vì vậy chúng ta sẽ phải đối mặt với những hậu quả nặng nề hơn nhiều so với các nước có tình trạng tương tự.

MCBGTKS đang là thách thức cho toàn xã hội. Do tính chất quan trọng của vấn đề nên ngày 3-11-2012, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân đã chủ trì hội thảo Quốc gia về MCBGTKS tại Hà Nội với sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND, lãnh đạo Sở Y tế 63 tỉnh, thành cả nước; các bộ, ngành trung ương và các tổ chức quốc tế để bàn các giải pháp giảm thiểu MCBGTKS. Hội thảo đã nêu 3 nguyên nhân đưa đến tình trạng trên:

Nguyên nhân cơ bản: Gia đình quy mô nhỏ, mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1-2 con; tâm lý trọng nam, khinh nữ; có nam để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên, phụng dưỡng cha mẹ… đã tạo áp lực có con trai bằng mọi giá.

Nguyên nhân phụ trợ: Các cặp vợ chồng tìm kiếm và sử dụng các dịch vụ lựa chọn giới tính trước sinh. Những tiến bộ trong y học, nhất là các kỹ thuật lựa chọn giới tính trước sinh và cơ hội tiếp cận ngày càng dễ dàng đã góp phần làm gia tăng MCBGTKS.

Nguyên nhân trực tiếp: Lạm dụng những tiến bộ khoa học, y học để lựa chọn giới tính trước sinh: trước lúc có thai (chế độ ăn uống, chọn ngày phóng noãn…), trong lúc thụ thai (chọn thời điểm phóng noãn, chọn phương pháp thụ tinh, lọc rửa tinh trùng để chọn tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y…) sau khi đã có thai (siêu âm, bắt mạch, chọc hút xét nghiệm dịch ối…) để tạo giới tính thai nhi, xác định giới tính thai nhi, phá thai chọn lọc giới tính (trai thì giữ, gái thì nạo - phá).

Trong khi đó, Luật Bình đẳng giới, Pháp lệnh Dân số năm 2003, Nghị định 114 năm 2006 và Nghị định 55 năm 2009 của Chính phủ đều có quy định nghiêm cấm và xử phạt hành vi lựa chọn giới tính thai nhi nhưng các quy định này chưa được thực hiện nghiêm. Luật Bảo vệ và Chăm sóc sức khỏe nhân dân cho phép phụ nữ được nạo, phá thai theo nguyện vọng nên một số gia đình phá bỏ thai khi thai nhi là gái đã khiến MCBGTKS ngày càng tăng.

HỆ LỤY NẶNG NỀ CHO TƯƠNG LAI

Bà Guilmoto, chuyên gia của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) cho biết, có 14 nước khu vực châu Á nằm trong tình trạng MCBGTKS. Điều này đã khiến sự “thiếu hụt” phụ nữ và trẻ em gái tăng từ 66 triệu vào năm 1950 tăng lên 117 triệu tại thời điểm hiện nay; và có tới 7,7% phụ nữ dưới 20 tuổi đang thiếu hụt tại các nước có tình trạng phân biệt giới tính.

Nếu không có sự can thiệp tích cực thì tỷ số giới tính khi sinh của nước ta tiếp tục tăng lên khoảng 125 bé trai/100 bé gái vào năm 2020 và tiếp tục duy trì cho đến năm 2050. Các chuyên gia quốc tế đã tính toán với tỷ số giới tính khi sinh như hiện nay thì đến năm 2020 nước ta có khoảng 700.000 đàn ông trong độ tuổi 15-49 “dư thừa” và đến năm 2050 là khoảng 3 triệu người.

Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan đã phải nhập khẩu “cô dâu”. Và phần lớn trong số hàng chục ngàn phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài trong thời gian qua đã trở thành cô dâu ở các nước và vùng lãnh thổ nói trên. Theo dự báo lạc quan nhất thì cũng có tới hàng triệu đàn ông Việt Nam sẽ phải chịu đựng cuộc sống độc thân, đơn côi suốt đời. Hậu quả về kinh tế, sức khỏe, tinh thần, an ninh và an sinh xã hội… chắc chắn sẽ nặng nề.

MCBGTKS không những không cải thiện vị thế của phụ nữ mà thậm chí còn làm gia tăng thêm sự bất bình đẳng giới. Xã hội sẽ đối diện với những dự báo thiếu lạc quan: Nhiều phụ nữ có thể phải kết hôn sớm hơn, tỷ lệ ly hôn và tái hôn của phụ nữ sẽ tăng cao; tình trạng buôn bán phụ nữ và trẻ em gái, mại dâm gia tăng, hôn nhân vụ lợi và tội phạm tình dục...

ĐI TÌM GIẢI PHÁP

Giải quyết vấn đề MCBGTKS là khó nhưng không phải không làm được. Tất nhiên, để thực hiện có hiệu quả thì không thể một sớm một chiều và không thể bằng một biện pháp đơn lẻ nào. Giải pháp quan trọng cần kể đến trước nhất là tuyên truyền vận động thay đổi hành vi của cộng đồng, cùng với đó là việc tăng cường sự quản lý của Nhà nước bằng các biện pháp hành chính. Giảm thiểu MCBGTKS là nhiệm vụ không chỉ của riêng ngành Y tế, ngành Dân số mà đây là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân, một trong số các giải pháp là đưa vấn đề giáo dục giới tính vào nhà trường, để các em có những nhìn nhận đúng đắn hơn về giới và bình đẳng giới. Cần thiết phải có sự tham gia của các đoàn thể, đặc biệt là tổ chức Đoàn thanh niên.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, sự gia tăng của MCBGTKS trong những năm qua, đặc biệt là 3 năm trở lại đây rất đáng lo ngại. Tình trạng này về lâu dài sẽ tác động không tốt tới sự phát triển của đất nước, là thách thức cho toàn xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng để giảm tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh phải có quá trình can thiệp lâu dài, bền bỉ của các cơ quan truyền thông.

Giải pháp giáo dục gia đình về chức năng, trách nhiệm chung của cha mẹ vì lợi ích con cái, không phân biệt đối xử với con gái - con trai; truyền thông cho mọi đối tượng, trong đó tập trung vào những cặp vợ chồng trẻ, vợ chồng đã có 2 con một bề là con gái.

Trước hết mỗi cán bộ, đảng viên cần gương mẫu chấp hành tốt trong gia đình, rồi dần thuyết phục, vận động người thân, dòng họ và mọi người dân trong cộng đồng làm theo.

Quan tâm chăm sóc, có chế độ an sinh tốt cho người cao tuổi cũng là một giải pháp góp phần không nhỏ vào việc hạn chế tình trạng bất bình đẳng giới. Vì khi đó nỗi lo “khi về già biết nhờ cậy ai?” sẽ được giải tỏa; người dân sẽ coi con gái cũng như con trai, tâm lý “trọng nam khinh nữ” sẽ dần được xóa bỏ...

Tỷ số giới tính khi sinh bình thường là một trong những biểu hiện quan trọng để đánh giá mức tiến bộ của bình đẳng giới trong xã hội.

Điều này sẽ gây những hệ quả khó lường trong tương lai, ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống cá nhân, gia đình và sự phát triển đất nước.

K.L